home >>> lezingen
   
 ZAADag 2019  
 Bronzen legpenning voor Dicky (7 april 2018)  
   
Archief  
 
ZAADag 2019  
   

Begin maart zijn tijdens het AWN-overleg met Robert van Dierendonck, adviseur Erfgoed Zeeland, de laatste afspraken gemaakt over de 20e ZAADag, die vanwege het jubileum dit jaar in de Filmzaal van de Abdij in Middelburg gehouden zou worden.
Oude bekenden, studenten en afgestudeerden zien elkaar weer op deze jaarlijkse ontmoetingsdag voor vrijwilligers en beroepsarcheologen. Gezien de opkomst en de gezellige sfeer wordt deze dag zeer op prijs gesteld. Dank aan de directie en medewerkers archeologie van Erfgoed Zeeland voor deze mogelijkheid!

Na de ontvangst van de deelnemers met koffie/thee opende de Commissaris van de Koning in Zeeland, drs. Han Polman, de bijeenkomst. 

Daarna waren er tot de lunchpauze drie lezingen gepland door specialisten in de archeologie.
Een van de sprekers, Jurgen van der Klooster, bekend door de inventarisatie van kleine metaalvondsten van vóór 1600 (PAN, Portable Antiquities of the Netherlands) moest helaas wegens ziekte verstek laten gaan. Hij werd vervangen door Bert van der Zwaluw.

De lezing van drs. Juke Dijkstra van ADC Projecten met de titel: “Romeins nieuws uit Zeeland”  ging over de laatste onderzoeken in de Smokkelhoek bij Kapelle/Biezelinge en in Domburg. Zij bracht veel nieuwe informatie ten gehore over de Romeinse activiteiten in Midden-Zeeland. In de Smokkelhoek zijn, naast veel Romeins aardewerk, zelfs resten van bouwwerken gevonden. Ook zijn daar middeleeuwse sporen gevonden. De middeleeuwers vonden deze plaats, kort bij een kreek, blijkbaar een geschikte plaats voor hun activiteiten.
In Domburg, dicht bij de molen,  had men wel verwacht iets te vinden maar er kwamen veel meer sporen van bewoning op een kreekrug in de Romeinse tijd aan de oppervlakte dan gedacht. Het onderzoek werd daarom  uitgebreid en verlengd.
De rapportages worden nog verder uitgewerkt.

Vanwege ziekte van Jurgen van der Klooster geen lezing over kleine metalen voorwerpen. Bert van der Zwaluw behandelde de zoutwinning in West-Friesland in de Bronstijd, een  Interessant onderwerp voor de “zoutzieders” in Zeeland.
Bert heeft de bacheloropleiding gevolgd bij Hogeschool Saxion in Enschede, een HBO-studie voor archeologie, en dit onderwerp had hij gekozen voor zijn eindscriptie
 Helaas zijn er geen sporen van zoutwinning in de Bronstijd gevonden in West-Friesland. In Zeeland kennen we wel vondstmateriaal uit de Late IJzertijd en de Romeinse tijd, onder andere de vondsten van het zogenaamde briquetagemateriaal.  
Bert vertelde waarom hij dit onderwerp had gekozen en liet ons zien hoe hij de opbouw en het onderzoek naar de zoutwinning in dit tijdperk had gedaan. 
 
Dr. Stefanie Hoss, amper hersteld van een keelontsteking, werd bijgestaan door expert in archeologische militaire uitrustingen,  Gerald Grimm. Zij vertelde over de bijzondere metaalvondsten die gedumpt waren in de haven van Hulst. Beiden hebben diepgaand onderzoek gedaan naar de gevonden delen van militaire uitrustingen en bijzondere strijdwapens. Gebleken is dat het meeste militaire materiaal afkomstig is uit twee oorlogsperioden in de geschiedenis van Hulst, namelijk de laatmiddeleeuwse aanvallen van de Gentse troepen en de strijd tijdens de Tachtigjarige Oorlog, zowel van Staatse als Spaanse troepen. Wel vreemd is dat het metaal niet is hergebruikt maar dat het gedumpt is in de haven, waar het gelukkig redelijk goed bewaard is gebleven!   
Tussen beide oorlogen en ook daarna waren er perioden van wat meer welvaart, gezien de vondsten van enige luxe voorwerpen en diverse sieraden. Vooral de vondst van een fragment van en een vrijwel complete kraagondersteuning is uniek te noemen. Hopelijk kunnen bij de restauratie van de kragen de resten van de stofomwikkeling behouden blijven.

Voor de lunch kregen drs. Niels van Waveren en drs. Nathalie de Visser nog even het woord.  Nathalie wordt adviseur archeologie bij de Provincie Zeeland. Zij volgt Niels van Diepen op, die wegens ziekte niet meer terugkeert. Niels van Waveren heeft enige tijd Niels van Diepen vervangen. Er komt een vervanger voor Nathalie als adviseur voor de drie gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen. Zij blijft nog wel adviseur voor het Waterschap en blijft de vrijwilligersgroepen in Zeeuws-Vlaanderen ondersteunen.
Een mooie promotie voor Nathalie, waar de vrijwilligers ook heel blij mee zijn.

Tijdens de goed verzorgde lunch en ook aan het einde van de dag kon men tweedehands boeken en tijdschriften aanschaffen op de AWN-boekenmarkt en kreeg iedereen een exemplaar van het boek “ Middeleeuwse Ringwalburgen in Zeeland”. Een mooi cadeau van de Stichting Erfgoed Zeeland, dat erg op prijs werd gesteld!

Na de lunch kwamen de vrijwilligers aan het woord.

Michiel Bil heeft met nog anderen onderzoek gedaan naar de muntproductie op Walcheren in de dertiende eeuw. In zijn meeslepende presentatie deed hij verslag van de resultaten tot nu toe. Die zijn nu al heel bijzonder te noemen. Volgend jaar hopen ze tot een afgerond geheel te komen en het resultaat van dit onderzoek te kunnen presenteren.

Ruud Hemelaar is lid van de AWN afdeling Kempen en Peelland uit Eindhoven. Hij heeft enige tijd geleden met zijn team en de ontwikkelaar van de bodemradar een perceel in Colijnsplaat en in Veere onderzocht. Met nieuwe innovatieve meettechnieken zijn al veel proeven gedaan op archeologische sites op verschillende grondsoorten. Hij gaf ons uitleg over het apparaat en de werking ervan. Hij liet voorbeelden zien van zeer geslaagde opnames waar, zonder een schop in de grond te steken, de contouren en grachten van bekende en onbekende bouwwerken zichtbaar zijn geworden.
Helaas zijn de resultaten van de bodemradaropnames op beide sites, zowel van kasteel Sandenburg in Veere als de resten van het mogelijke herenhuis in de akker bij Colijnsplaat, er niet duidelijk uit gekomen. In de standaard vooronderzoeken door middel van boringen, weerstandmetingen en proefsleufonderzoek zijn ze wel vastgesteld. Dit negatieve resultaat was teleurstellend en niet verklaarbaar.
Is de door de zomerhitte uitgedroogde Zeeuwse klei of het hoge zoutgehalte in de bodem de oorzaak? Vragen waarover men zich nog moet buigen om het antwoord te vinden. Ook of er mogelijk nog een vervolg moet komen in de Zeeuwse kleigrond. Het experiment is inmiddels afgelopen..
 
Na de koffiepauze mocht was het woord aan Geert Vermeiren, stadsarcheoloog van Gent. Hij schetste ons een beeld van de stadsontwikkeling van de Vlaamse stad. Ontstaan op een belangrijk knooppunt van rivieren en wegen en beheerst door de middeleeuwse adel en de kerken. De handel heeft de stad groot en zeer belangrijk gemaakt.
Diverse ambachten hebben sporen in de bodem achtergelaten, een vuilstort van vele eeuwen! Door onder andere bodemverstoringen en nieuwe bouwactiviteiten zijn in de laatste decennia veel onderzoeken nodig geweest. Daarmee is ook veel bekend geworden over het oude stadsplan en over de middeleeuwse ambachtelijke zones.
De stortgrond uit zo’n ambachtelijke zone, De Waalse Krook, is goed doorzocht. Enkele Nederlandse en Belgische vrijwilligers in de archeologie zijn maandenlang actief geweest. Samen met mensen van de stadsdienst is daar een prachtige publicatie van gemaakt door leden van de Werkgroep Bodemonderzoek Zeeuws Vlaanderen (WBZV).

Ter afsluiting bedankte drs. Robert van Dierendonck de sprekers voor hun bijdrage aan deze zeer geslaagde dag en nodigde iedereen uit voor een hapje en een drankje.

Dicky de Koning.

   

 
Bronzen legpenning voor Dicky
   

Tijdens de laatstgehouden landelijke Algemene Ledenvergadering op 7 april 2018 was er ruimte gereserveerd voor het uitreiken van de Bronzen Legpenning aan een drietal leden van de AWN, waarvan Dicky de Koning er één van was.
De bronzen legpenning kan jaarlijks worden toegekend aan een lid van onze vereniging dat zich op bij-zondere wijze heeft ingezet voor de Nederlandse archeologie. En in het geval van Dicky moet daar nog aan toegevoegd worden: zonder haar inspanningen zou afdeling Zeeland nauwelijks of in het geheel niet bestaan!

Niet alleen bekleed zij de afgelopen jaren de functie van secretaris (eigenlijk ad interim), daarnaast is zij sinds decennia met zeer veel enthousiasme en gedrevenheid de veldwerkcoördinator van onze afdeling. Tevens coördineert zij tal van (publieks)activiteiten voor onze leden en belangstellenden, zoals o.a.: excursies, lezingen, workshops en tentoonstellingen in binnen- en buitenland.
Vanuit de AWN ondersteunt zij al vele jaren de Werkgroep Archeologie Hulst. Door haar enorm uitgebreide netwerk vervuld zij als vanzelfsprekend ook de PR functie voor onze afdeling. De laatste tijd vertegenwoordigt zij onze afdeling op het zgn. Regionaal Overleg van een aantal afdelingen in Zuidwest Nederland.
Namens ons bestuur neemt zij de honneurs waar in het tweemaandelijks overleg met de SCEZ. Hoewel zelf ter plaatse niet meer fysiek aanwezig, begeleid zij met veel elan, kennis en kunde de monitoringen op het verdronken land van Oud-Rilland.
Dicky, zeer welverdiend en van harte proficiat!

Niek Beeke.



Uit handen van de toenmalig landelijk vz. Tonnie van de Rijdt, ontvangt zij de Bronzen Legpenning en de bijbehorende oorkonde. Foto: Niek Beeke.
Archief